Hoe kunnen we ons patroon van conflict doorbreken?

Scheiden betekent niet automatisch dat het onderlinge gedoe of het conflict stopt. Dit zet zich vaak voort in het ouderschap. Veel ouders willen het beste voor hun kind, maar raken toch steeds opnieuw verstrikt in dezelfde discussies en frustraties. Onder de ruzies over praktische zaken schuilt vaak iets diepers: zorgen, oude pijn, gevoelens van afwijzing of niet serieus genomen worden. In dit blog een voorbeeld van zo’n patroon tussen ouders, wat maakt dat dit keer op keer wordt herhaald en vooral: hoe dit doorbroken kan worden. Want echte verandering begint niet bij de ander, maar bij bewustwording van je eigen aandeel in de dynamiek.

“Wij kunnen niet communiceren…”

Ze hebben allebei de beste intentie om het goed te doen voor hun dochter van 8 jaar. Ze zijn al een tijd uit elkaar, maar de afspraken werken niet. “We kunnen niet met elkaar communiceren” zeggen ze. “We willen het wel, maar elke keer is er weer gedoe of ruzie”.

Ik vraag: “Hoe ziet dat patroon er dan uit?”

Het hele verhaal van beiden komt eruit. En terwijl ze vertellen, raken ze bijna opnieuw in conflict. De moeder verwijt de vader dat hij hun dochter niet zelf uit school haalt en zijn nieuwe vriendin stuurt.
“Als je er zelf niet kan zijn, dan kan ze toch veel beter bij mij zijn? Ik ben thuis. Nu laat je je vriendin weer bij school staan. Bovendien is het bij jou thuis zo druk met haar kinderen erbij. Dat is veel te onrustig voor haar. Al die prikkels, dat is toch niet goed? Ik vind dat ze dan beter bij mij kan blijven.”

Hij reageert direct fel: “Ze vindt het hartstikke leuk met die andere kinderen. Ze spelen juist heel leuk samen. Jij denkt en vindt er van alles van, maar je weet helemaal niet hoe het hier thuis is”. Waarop zij reageert: “Ik denk alleen maar in het beste belang van onze dochter”. Hij: “Jij wilt altijd bepalen hoe ik mijn leven moet leiden en hoe ik het als vader moet doen. Ik ben er helemaal klaar mee.” Hij is boos, springt op en zegt: “Als het zo moet, dan ga ik wel naar de rechtbank.”

En daar zitten ze dan. Machteloos. Gefrustreerd.
Allebei kijkend naar mij: “Help ons'“

Wat gebeurt hier eigenlijk?

De insteek voor de mediation was betere afspraken te maken. Aan de oppervlakte lijkt het gesprek te gaan over school ophalen, een nieuwe partner en drukte in huis. Dat is waar het gesprek of het conflict in woorden over gaat.

Maar daaronder speelt iets anders.

De moeder verlangt naar rust en stabiliteit voor haar dochter. Zelf zoveel mogelijk beschikbaar zijn voelt voor haar als goed ouderschap. Omdat het bij de vader anders gaat, maakt ze zich zorgen.
“Gaat het daar wel goed?”
“Krijgt ze wel genoeg aandacht?”
“Is dit niet te veel voor haar?”

Die zorgen maken haar onrustig. Ze voelt van alles en denkt van alles. En vanuit die onrust probeert ze het gesprek aan te gaan. De manier waarop ze het gesprek hierover aangaat en haar zorgen uit (kritisch, verwijtend) maakt dat hij zich aangevallen en bekritiseerd voelt.

Onbedoeld raakt zij bij hem een gevoelige snaar.
De snaar van: ik ben blijkbaar niet goed genoeg.
Ik moet me aanpassen aan haar voorwaarden.
Ik word niet serieus genomen als vader.

En als hij zich niet serieus genomen voelt in zijn rol als ouder, dan gaat hij vechten voor zijn plek. Door boos te worden. Grenzen op te trekken. Uit contact te gaan. Of door te dreigen met juridische stappen.

In reactie daarop wordt zij nóg onrustiger. Ze voelt zich niet gehoord in haar zorgen voor hun dochter. Ze probeert zichzelf nog duidelijker uit te leggen, met voorbeelden en argumenten.

Maar hij is dan al afgehaakt.

En zij voelt zich opnieuw alleen staan.

Zo houden ze samen het patroon in stand

In gezamenlijke gesprekken zie ik vaak dat beide ouders vooral kijken naar wat de ander in hun ogen ‘fout’ doet:

“Als hij nou gewoon…”
“Als zij nou eens…”

Logisch ook. Want je bent ervan overtuigd dat jouw reactie voortkomt uit het gedrag van de ander. Maar juist daar blijft het patroon vastlopen. Want zolang de focus alleen ligt op wat de ander anders moet doen, verandert er in de dynamiek meestal weinig. Op die manier voelt die ander zich niet gezien, niet gehoord, niet geaccepteerd of niet gerespecteerd.

De echte doorbraak zit ergens anders

De kans om het patroon écht te doorbreken zit vaak precies aan de andere kant. Namelijk: kijken naar jezelf op het moment dat je getriggerd raakt. Niet vanuit schuld. Maar vanuit bewustwording.

Voor de moeder:

Wat maakt dat deze situatie haar zo onrustig maakt?
Waarom raakt dit haar zo diep?
Is haar dochter werkelijk onveilig?
Of raakt het idee van een afwezige vader misschien iets ouds in haarzelf?

Voor de vader:

Waar komt zijn boosheid vandaan wanneer hij kritiek ervaart?
Waarom voelt het alsof hij moet vechten voor zijn plek als vader?
Waarom heeft hij het nodig om op een harde manier grenzen te stellen?

Bewust worden van wat je meeneemt

Veel conflicten tussen ex-partners gaan uiteindelijk niet alleen over de praktische situatie van nu. Ze gaan ook over oude pijn, overtuigingen, angsten en gevoelens van onveiligheid die ongemerkt meespelen in de communicatie.

In dit voorbeeld werd in de mediation duidelijk dat beide ouders de aanwezigheid van een eigen vader in hun eigen jeugd hadden gemist. De vader van de moeder was er wel, maar was emotioneel niet betrokken en was vooral in zichzelf gekeerd. Zij was enig kind. De vader van de vader in dit voorbeeld was al vanaf jongs af aan vertrokken. Hij is opgevoed door zijn moeder, tantes en oma. In zijn huis waren er veel andere kinderen dat was zowel druk als gezellig, maar werden ze ‘met de harde hand’ opgevoed. Er waren altijd zorgen over geld en als je niet je best deed kreeg je als kind de volle laag. Door dit met elkaar te delen groeide het begrip voor elkaar en begreep ieder zelf ook welk gevoel van onveiligheid meespeelde en hoe eigen oude pijn keer op keer werd aangeraakt.

Zolang je geen zicht hebt op wat jezelf meeneemt in de relatie en hoe je hebt geleerd met een tekort van liefde of aandacht om te gaan, blijf je elkaar onbedoeld raken. Pas wanneer je bewust wordt van je eigen onrust, pijn of trigger, ontstaat er ruimte om anders te reageren. En daarmee verandert vaak ook de onderlinge dynamiek.

Hoe doe je dat?

Dat vraagt begeleiding. Een veilige setting waarin zichtbaar mag worden wat er onder het conflict speelt.

In gezamenlijke systemische mediation onderzoeken we niet alleen de inhoud van de ruzie, maar vooral het patroon eronder. Waarom raken jullie steeds opnieuw verstrikt? Wat gebeurt er van binnen bij ieder van jullie? En hoe kun je dit patroon doorbreken?

Als samen niet kan, dan helpt individuele coaching om zicht te krijgen op je eigen triggers en reacties. Want als één van beiden besluit om het anders te gaan doen dan reageert de ander ook anders.

Pas als je begrijpt wat er in jezelf geraakt wordt, dat kan helen of reguleren ontstaat er veiligheid en ruimte om werkelijk anders met elkaar om te gaan.

Herkenbaar?
Dan hoef je het niet alleen te blijven oplossen. Neem contact op met Martine Stavenga via het contactformulier of bel me op 06-19179828 voor een vrijblijvend intakegesprek.